Wybierając dostawcę pojemników logistycznych, wiele firm rozpoczyna analizę od porównania ceny zakupu. To naturalne – pierwsza faktura jest najbardziej widocznym kosztem.
W przypadku importowanych rozwiązań, szczególnie pochodzących z odległych rynków produkcyjnych, cena jednostkowa często wygląda bardzo atrakcyjnie. Jednak cena zakupu jest tylko jednym elementem całkowitego kosztu posiadania. Prawdziwa analiza zaczyna się dopiero wtedy, gdy uwzględnimy wszystkie koszty związane z funkcjonowaniem floty przez kolejne lata.
Jakie koszty obejmuje analiza TCO pojemników logistycznych?
Analiza TCO (Total Cost of Ownership) pozwala spojrzeć na zakup pojemników logistycznych z perspektywy całego cyklu życia produktu. W przypadku pojemników wielokrotnego użytku rzeczywisty koszt nie kończy się w momencie dostawy pierwszej partii. Na całkowity koszt posiadania wpływają zarówno koszty ponoszone na początku inwestycji, jak również wydatki związane z późniejszym użytkowaniem floty.
Jak obliczyć rzeczywisty koszt floty pojemników wielokrotnego użytku?
Współczesna logistyka przemysłowa coraz częściej wymaga od firm nie tylko optymalizacji procesów, ale również świadomego zarządzania kosztami. W przypadku pojemników logistycznych wielokrotnego użytku decyzja zakupowa przez wiele lat była często podejmowana na podstawie jednego kryterium:
ceny zakupu jednej sztuki.
To podejście jest jednak niewystarczające. Pojemnik logistyczny nie jest produktem jednorazowym. Jest elementem infrastruktury transportowej przedsiębiorstwa, który przez wiele lat funkcjonuje w zamkniętym lub półzamkniętym obiegu logistycznym.
W tym czasie:
- jest wielokrotnie transportowany,
- magazynowany,
- użytkowany w produkcji,
- naprawiany,
- regenerowany,
- wymieniany.
Dlatego rzeczywisty koszt rozwiązania nie wynika wyłącznie z ceny początkowej. Odpowiedzią na pytanie: „Ile naprawdę kosztuje dana flota pojemników logistycznych?” jest analiza TCO – Total Cost of Ownership, czyli całkowitego kosztu posiadania.
Czym jest tak naprawdę TCO (Total Cost of Ownership)?
TCO (Total Cost of Ownership) to metoda analizy kosztowej, która pokazuje pełny koszt danego rozwiązania w całym okresie jego użytkowania. W odróżnieniu od tradycyjnego porównania ofert, które skupia się głównie na cenie zakupu, TCO uwzględnia wszystkie koszty związane z funkcjonowaniem produktu. W przypadku pojemników logistycznych wielokrotnego użytku oznacza to analizę całego cyklu życia produktu:
- od zakupu pierwszej floty,
- dodatkowe koszty przy zakupie jak” transport, cło
- poprzez użytkowanie,
- utrzymanie,
- naprawy,
- wymiany,
- aż po zakończenie eksploatacji.
Właśnie dlatego rozwiązanie, które jest droższe na początku, bardzo często okazuje się bardziej ekonomiczne w całym okresie użytkowania. Analiza TCO jest coraz częściej stosowana w obszarze opakowań przemysłowych, ponieważ rzeczywisty koszt zależy nie tylko od ceny produktu, ale również od transportu, magazynowania, obsługi, uszkodzeń i możliwości ponownego wykorzystania.
Dlaczego cena zakupu pojemnika nie pokazuje całkowitego kosztu?
Załóżmy prosty przykład. Firma potrzebuje 1000 pojemników logistycznych.
- Dostawca A oferuje pojemnik za 90 euro za sztukę.
- Dostawca B oferuje pojemnik za 140 euro za sztukę.
Na poziomie pierwszej kalkulacji:
- rozwiązanie A wygląda korzystniej,
- inwestycja początkowa jest niższa,
- decyzja zakupowa wydaje się oczywista.
Jednak pojemniki będą pracować przez kolejne lata.
Dlatego należy odpowiedzieć na dodatkowe pytania:
- Jaki będzie koszt dostarczenia floty?
- Jak często pojemniki będą wymagały wymiany?
- Czy uszkodzone elementy można naprawić?
- Jak wygląda dostępność części zamiennych?
- Ile miejsca zajmują podczas magazynowania?
- Jakie dodatkowe koszty pojawią się podczas użytkowania?
Dopiero suma wszystkich tych elementów pokazuje rzeczywisty koszt biznesowy.
Jakie elementy obejmuje analiza TCO pojemników logistycznych?
W przypadku floty pojemników wielokrotnego użytku analiza TCO powinna obejmować wszystkie koszty, które wpływają na funkcjonowanie rozwiązania w całym cyklu jego życia. Nasi Eksperci zajmujący się optymalizacją procesów logistycznych i współpracą z naszymi klientami analizują nie tylko cenę zakupu, ale również koszty związane z dostawą, użytkowaniem, utrzymaniem oraz odtworzeniem floty.
Kompleksowa analiza TCO pojemników logistycznych obejmuje między innymi:
- Początkowy CAPEX – rzeczywisty koszt zakupu floty
Pierwszym elementem jest koszt rozpoczęcia inwestycji. Jednak CAPEX nie powinien być rozumiany wyłącznie jako cena katalogowa pojemnika. Rzeczywisty koszt wejścia do systemu obejmuje:
- cenę zakupu pojemnika,
- transport,
- koszty importowe,
- cło,
- dodatkowe opłaty związane z dostawą.
Jest to szczególnie istotne przy zakupach realizowanych z odległych rynków. Cena produkcyjna nie zawsze jest ceną końcową dla przedsiębiorstwa. Dlatego w analizie TCO należy porównywać nie:
cenę produktu u producenta
ale:
rzeczywisty koszt dostarczenia gotowej floty do użytkownika.
- Koszt wymiany pojemników
Każda flota logistyczna w czasie użytkowania wymaga odświeżenia. Pojemniki mogą zostać:
- uszkodzone,
- wycofane z eksploatacji,
- utracone,
- zużyte po określonej liczbie cykli.
Dlatego TCO powinno uwzględniać koszt kolejnych zakupów.
Koszt wymiany obejmuje:
- cenę nowego pojemnika,
- transport,
- koszty importowe,
- czas oczekiwania na dostawę.
Im częściej konieczna jest wymiana jednostek, tym większy wpływ tego elementu na całkowity koszt floty.
- Koszt regeneracji i napraw
Jedną z najważniejszych cech dobrego rozwiązania wielokrotnego użytku jest możliwość utrzymania go w obiegu. Regeneracja pozwala ograniczyć konieczność zakupu nowych jednostek i wydłużyć życie produktu.
W analizie TCO należy uwzględnić:
- koszt regeneracji,
- koszt napraw,
- możliwość wymiany poszczególnych elementów,
- czas przywrócenia pojemnika do użytkowania.
Dla przedsiębiorstwa oznacza to nie tylko oszczędność finansową, ale również większą przewidywalność procesu logistycznego.
Przychód ze sprzedaży złomu.
Po zakończeniu cyklu życia pojemnik nadal posiada wartość materiałową. Metalowe elementy mogą zostać skierowane do recyklingu, a uzyskana wartość zmniejsza całkowity koszt użytkowania. W analizie TCO warto uwzględniać również końcowy etap życia produktu.
Koszt rozwiązań zastępczych (np. oktabin).
W przypadku problemów z dostępnością floty lub podczas procesu regeneracji przedsiębiorstwo może być zmuszone do wykorzystania alternatywnych opakowań.
Mogą to być między innymi:
- oktabiny,
- opakowania jednorazowe,
- dodatkowe rozwiązania zabezpieczające proces.
Takie koszty często nie są widoczne podczas zakupu pojemnika, ale wpływają na rzeczywisty koszt funkcjonowania systemu.
Koszt magazynowania wynikający ze sztaplowania.
Pojemnik logistyczny wpływa również na wykorzystanie przestrzeni magazynowej. Różnice konstrukcyjne mogą powodować:
- możliwość ustawienia większej lub mniejszej liczby sztuk w stosie,
- większe zapotrzebowanie na powierzchnię,
- dodatkowe koszty magazynowania.
W przypadku dużych flot nawet niewielka różnica w efektywności sztaplowania może mieć znaczenie finansowe. Dlatego w analizie TCO należy uwzględnić również koszt powierzchni magazynowej wynikający z konstrukcji pojemnika.
Opcjonalne koszty dodatkowe.
Każdy zakład produkcyjny posiada własną specyfikę. Dlatego analiza TCO może uwzględniać również:
- dodatkową obsługę,
- transport wewnętrzny,
- dodatkowe procesy logistyczne,
- indywidualne wymagania klienta.
Całkowity koszt roczny oraz koszt skumulowany
Najważniejszym wynikiem analizy TCO nie jest pojedyncza wartość zakupu. Jest nim odpowiedź:
jak będzie wyglądał całkowity koszt rozwiązania po kilku latach użytkowania?
Dlatego kalkulacja pokazuje:
- koszt roczny,
- koszt skumulowany,
- moment osiągnięcia przewagi kosztowej.
Dlaczego importowany pojemnik może być tańszy tylko na pierwszej fakturze?
Wybór dostawcy z niższą ceną zakupu jest często naturalnym działaniem zakupowym.
Jednak w przypadku produktów wielokrotnego użytku należy analizować pełny cykl życia.
Niższa cena zakupu może wynikać z różnych czynników:
- kosztów produkcji,
- skali produkcji,
- lokalizacji zakładu.
Jednak końcowy koszt dla przedsiębiorstwa zależy również od:
- transportu,
- kosztów importowych,
- dostępności części,
- możliwości regeneracji,
- trwałości rozwiązania,
- kosztów utrzymania floty.
Dlatego właściwe pytanie nie brzmi:
„Który pojemnik kupię najtaniej?”
ale:
„Który pojemnik zapewni najniższy koszt całkowity przez cały okres użytkowania?”
Europejski producent a import – analiza ekonomiczna zamiast oceny pochodzenia
W dyskusji o wyborze dostawcy często pojawia się porównanie produktów europejskich oraz importowanych. Jednak sama lokalizacja produkcji i cena nie powinna być kryterium. Najważniejsze są:
- parametry techniczne,
- trwałość,
- sposób użytkowania,
- możliwość regeneracji,
- dostępność serwisu,
- koszty logistyczne.
Dwa produkty o podobnym przeznaczeniu mogą generować zupełnie inne koszty w całym cyklu życia.
Dlatego decyzja powinna być podejmowana na podstawie danych, a nie wyłącznie ceny jednostkowej.
Autor: Mariusz Wituszyński
Dyrektor Rozwoju Biznesu · Elkom Trade
Ekspert w obszarze intralogistyki, opakowań zwrotnych i nośników ładunku dla firm produkcyjnych oraz przemysłowych. Pomaga firmom porządkować obieg nośników, usprawniać procesy magazynowe oraz dobierać rozwiązania, które łączą trwałość, ergonomię i realną optymalizację kosztów użytkowania.
