12 sierpnia 2026 r. zaczyna być stosowane PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). To ważna data, ale nie moment, w którym z dnia na dzień wszystko w logistyce się zmieni.
Przed nami proces rozłożony na kolejne lata i wiele decyzji dotyczących opakowań, systemów zwrotnych, regeneracji oraz organizacji całych łańcuchów dostaw.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40, czyli PPWR, weszło w życie 11 lutego 2025 r. i co do zasady będzie bezpośrednio stosowane w państwach Unii Europejskiej od 12 sierpnia 2026 r. Poszczególne obowiązki mają jednak różne terminy stosowania, dlatego PPWR należy traktować jako proces, a nie jednorazową zmianę.
Z perspektywy logistyki jeden kierunek jest już bardzo wyraźny.
Coraz ważniejsze staje się nie tylko to, z czego wykonane jest opakowanie, ale także jak długo pracuje, ile razy może zostać wykorzystane i co dzieje się z nim po zakończeniu pojedynczego cyklu transportowego.
PPWR i opakowania transportowe. Co warto wiedzieć?
Jednym z istotnych obszarów PPWR jest ponowne użycie opakowań. Od 1 stycznia 2030 r. dla określonych formatów opakowań transportowych użytkowanych na terenie UE co najmniej 40% ma stanowić opakowanie wielokrotnego użytku funkcjonujące w ramach systemu ponownego użycia. Regulacja odnosi się m.in. do palet, skrzyń, tac, plastikowych skrzynek, IBC, wiader, beczek i kanistrów. Dla 2040 r. przewidziano poziom 70%, ale Komisja wyraźnie wskazuje, że jest to cel, do którego podmioty mają dążyć, a nie obowiązek analogiczny do celu na 2030 r.
Jeszcze większe znaczenie mogą mieć zamknięte obiegi logistyczne. Od 2030 r. dla wskazanych formatów transportowanych pomiędzy lokalizacjami tego samego przedsiębiorstwa, przedsiębiorstw powiązanych lub przy dostawach do innego przedsiębiorstwa w tym samym państwie członkowskim, opakowanie ma być wielokrotnego użytku i funkcjonować w systemie ponownego użycia, z uwzględnieniem przewidzianych w PPWR wyjątków. Nie oznacza to jednak, że każde przedsiębiorstwo powinno już dziś wymienić wszystkie swoje opakowania. Właśnie dlatego warto zacząć od analizy procesu, a nie od zakupu produktu.
Wielokrotnego użytku to coś więcej niż trwały pojemnik
W tym miejscu trzeba wyjaśnić jedną ważną kwestię. PPWR nie oznacza zakazu stosowania kartonowych opakowań transportowych. Kartonowe pudła zostały wyłączone z celów ponownego użycia dotyczących opakowań transportowych.
Nie zmienia to jednak faktu, że dla wielu przedsiębiorstw PPWR powinien być momentem do ponownego przeanalizowania obecnego modelu pakowania i przepływu opakowań w całym łańcuchu logistycznym.
Jeżeli karton jest wykorzystywany w regularnym przepływie pomiędzy produkcją, magazynem, centrum logistycznym i odbiorcą, a po każdej dostawie konieczne jest wprowadzenie do obiegu kolejnego opakowania, warto już dziś sprawdzić, w których procesach rozwiązanie wielokrotnego użytku może stać się alternatywą odpowiadającą kierunkowi i wymaganiom PPWR. W części procesów wielokrotny użytek nie będzie już wyłącznie kwestią optymalizacji – będzie elementem dostosowania logistyki do nowych wymogów regulacyjnych. PPWR od 2030 r. przewiduje obowiązkowe cele ponownego użycia dla określonych formatów opakowań transportowych oraz szczególne wymagania dla wybranych zamkniętych przepływów logistycznych.
W absolutnej większości takich zastosowań metalowy pojemnik wielokrotnego użytku może zastąpić opakowanie jednorazowe lub rozwiązanie o niewielkiej liczbie rotacji.
I nie chodzi wyłącznie o regulacje. Odpowiednio zaprojektowany system może ograniczyć liczbę kupowanych opakowań, stworzyć powtarzalny obieg, lepiej zabezpieczyć produkt, uporządkować magazyn, wykorzystać możliwość sztaplowania oraz umożliwić regenerację uszkodzonych nośników.
Znaczenie ma również praca wykonywana przy obsłudze opakowania. W analizie warto uwzględnić liczbę operacji manualnych: składanie i przygotowanie opakowań, ich zabezpieczanie, przepakowywanie, przenoszenie, wymianę uszkodzonych opakowań czy zagospodarowanie ich po użyciu. Rozwiązanie wielokrotnego użytku, dobrze dopasowane do procesu, może ograniczyć część tych czynności, skrócić czas obsługi i zmniejszyć zaangażowanie pracowników w powtarzalne operacje związane z opakowaniem.
Warunek jest jeden: proces musi się spinać operacyjnie i ekonomicznie.
Dlatego zamiast porównywać cenę jednego kartonu z ceną jednego pojemnika metalowego, warto porównać koszt całego cyklu użytkowania – uwzględniając zakup, liczbę rotacji, transport, magazynowanie, obsługę, pracę ludzi, straty, naprawy i regenerację. Dopiero takie porównanie pokazuje rzeczywisty koszt rozwiązania.
Sprawdź, które procesy możesz oprzeć na rozwiązaniach wielokrotnego użytku, regeneracji i dłuższym cyklu życia opakowań.
Nie zawsze odpowiedzią będzie nowe rozwiązanie logistyczne
To chyba najważniejszy wniosek, jaki jako producent chcemy przekazać naszym klientom. PPWR nie powinno oznaczać automatycznej wymiany wszystkiego, co znajduje się obecnie w magazynach. Opakowania wielokrotnego użytku, które już funkcjonują w obiegu i spełniają swoją rolę operacyjną, warto w pierwszej kolejności ocenić pod kątem ich dalszego wykorzystania, możliwości naprawy i regeneracji.
Dlatego warto najpierw sprawdzić to, co już mamy. Czasami najlepszym rozwiązaniem będzie regeneracja istniejącej floty. Czasami zmiana sposobu jej rotacji lub organizacji obiegu. Czasami zaprojektowanie dedykowanego nośnika pod konkretny produkt i proces. A najczęściej – tam, gdzie obecnie wykorzystywane są opakowania jednorazowe lub o niewielkiej liczbie rotacji – przejście na rozwiązanie wielokrotnego użytku, które może pracować w obiegu przez lata.
W praktyce oznacza to nie tylko zmianę samego opakowania, ale również przemyślenie całego procesu: sposobu jego użytkowania, zwrotu, składowania, obsługi, naprawy i ponownego wykorzystania.
Sprawdź, które procesy możesz oprzeć na rozwiązaniach wielokrotnego użytku, regeneracji i dłuższym cyklu życia opakowań.
Checklista PPWR dla logistyki. Co warto sprawdzić już dziś?
Nie trzeba zaczynać od rewolucji. Można zacząć od jednego procesu lub jednego przepływu logistycznego.
- Jakich opakowań transportowych używamy dzisiaj?
- Które z nich są jednorazowe lub mają niewielką liczbę rotacji?
- W których procesach występują regularne przepływy między tymi samymi lokalizacjami
- Czy mamy możliwość zorganizowania powrotu pustych nośników?
- Ile opakowań rzeczywiście do nas wraca, a ile jest traconych w łańcuchu dostaw?
- Czy nośniki można składać lub sztaplować, aby ograniczyć koszt transportu zwrotnego i zajmowaną powierzchnię?
- Co robimy z uszkodzonymi nośnikami? Wymieniamy je czy regenerujemy?
- Czy faktycznie znamy rzeczywisty koszt jednego cyklu użytkowania opakowania?
- Czy analizujemy cenę zakupu, czy również TCO, czyli całkowity koszt użytkowania rozwiązania?
- Czy jest jeden proces, na którym możemy przetestować rozwiązanie wielokrotnego użytku, zanim zdecydujemy się na większą zmianę?
Przed nami zmiana, którą warto przejść wspólnie
PPWR będzie dla wielu przedsiębiorstw procesem rozłożonym na kolejne lata. Część szczegółowych zasad jest nadal doprecyzowywana przez Komisję Europejską w aktach wykonawczych, delegowanych i wytycznych. Sama Komisja zaznacza, że kolejne rozwiązania wykonawcze będą pojawiać się także w następnych latach.
W Elkom Trade jesteśmy gotowi wspierać naszych klientów w tym procesie.
Od analizy obecnego sposobu składowania i transportu, przez dobór standardowego rozwiązania lub zaprojektowanie dedykowanego nośnika, aż po analizę jego rotacji, TCO, możliwości regeneracji i ponownego wykorzystania.
Nie chcemy patrzeć na PPWR wyłącznie przez pryzmat nowych obowiązków.
Traktujemy je jako impuls do budowania logistyki, w której opakowanie pracuje dłużej, wykonuje więcej rotacji i jest lepiej dopasowane do rzeczywistego procesu.
Bo coraz ważniejsze będzie nie tylko to, co i jak tanio kupujemy, ale przede wszystkim jak długo i jak efektywnie potrafimy z tego korzystać.
Autor: Jolanta Rozwadowska
Key Account Manager · Elkom Trade
Ekspertka w zakresie wdrażania dedykowanych rozwiązań logistycznych dla różnych branż. Od lat wspiera klientów na każdym etapie współpracy, od analizy potrzeb i doradztwa, przez dobór odpowiedniego nośnika, aż po wdrożenie rozwiązania w zakładzie klienta. Brała udział we wprowadzaniu pojemników Elkom Trade do wielu firm na różnych rynkach, łącząc znajomość procesów operacyjnych z praktycznym podejściem do potrzeb klienta.
